Ticker

15/recent/ticker-posts

Τέλος εποχής για τα πλαστικά

telos-epohis-gia-ta-plastika

Από την 1η Ιουλίου 2021 υποχρεώνονται οι δήμοι να διαθέτουν δημόσιες βρύσες για τη δωρεάν παροχή πόσιμου νερού σε δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικές χαρές με προφανή σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών φιαλών.
Με προσωπικό μόλις 16 ατόμων, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) καλείται να εποπτεύσει μια αγορά με δεκάδες χιλιάδες σημεία λιανικής πώλησης και επιχειρήσεις εστίασης, κέιτερινγκ, παρασκευής και προσφοράς τροφίμων και ποτών και να πετύχει τον στόχο για μείωση των πλαστικών μιας χρήσης κατά 60% έως το έτος 2026.

Ο στόχος είναι ένας από τους πολλούς που τίθενται από την ευρωπαϊκή οδηγία 2019/904 η οποία υιοθετείται με το νομοσχέδιο που κατατέθηκε αργά το βράδυ της περασμένης Παρασκευής στη Βουλή από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Τα μέτρα

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται τα πλαστικά υλικά μιας χρήσης που απαγορεύονται από το 2021, τα μέτρα για την αποφυγή χρήσης τους αλλά και οι κυρώσεις που απειλούνται για όποιον συνεχίζει να τα χρησιμοποιεί. Αναλυτικά:

1) Απαγορεύεται από τις 3 Ιουλίου του 2021 η διάθεση στην αγορά 10 πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης. Πρόκειται για τα εξής πλαστικά προϊόντα:
• μαχαιροπίρουνα
• πιάτα
• καλαμάκια
• περιέκτες από φελιζόλ
• κυπελλάκια ποτών από φελιζόλ
• περιέκτες τροφίμων από φελιζόλ
• αναδευτήρες ποτών
• μπατονέτες
• στηρίγματα για μπαλόνια
• πάσης φύσεως προϊόντα που διασπώνται σε μικροπλαστικά (οξοδιασπώμενα πλαστικά).

2) Η απαγόρευση ισχύει από την 1η Φεβρουαρίου 2021 για τους φορείς της γενικής κυβέρνησης, δηλαδή πέντε μήνες νωρίτερα από την αγορά (και όχι 6, όπως αναφέρει στη σχετική δήλωση ο υπουργός Κωστής Χατζηδάκης).

3) Από την 1η Ιουλίου 2021, υποχρεώνονται οι δήμοι να διαθέτουν δημόσιες βρύσες για τη δωρεάν παροχή πόσιμου νερού σε δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικές χαρές με προφανή σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών φιαλών.

4) Από την 1/1/2022, οι επιχειρήσεις μαζικής εστίασης υποχρεώνονται να διαθέτουν επαναχρησιμοποιούμενα εναλλακτικά προϊόντα και αυτό αφορά κυρίως τις υπηρεσίες ντελίβερι.

5) Επίσης, από την 1/1/2022, οι επιχειρήσεις μαζικής εστίασης υποχρεούνται να πωλούν με έκπτωση τα προϊόντα τους εφόσον ο καταναλωτής έχει δικό του επαναχρησιμοποιούμενο σκεύος (δοχείο, πιάτο, κούπα καφέ κ.λπ.). Πάντως, στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή –σε αντίθεση με εκείνο που είχε βγει σε δημόσια διαβούλευση–, προστέθηκε μακροσκελές κείμενο που αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «η επιχείρηση μπορεί να αρνηθεί να εξυπηρετήσει τον καταναλωτή στην περίπτωση που το επαναχρησιμοποιούμενο προϊόν του είναι προδήλως ακατάλληλο». Οι προδιαγραφές για την καταλληλότητα των δοχείων πάσης φύσεως είναι αρκετά περίπλοκες και θεωρείται αρκετά πιθανό το συγκεκριμένο μέτρο να καταλήξει ανεφάρμοστο.

6) Από την 1/1/2022 θεσπίζεται περιβαλλοντική εισφορά για τα πλαστικά ποτήρια και τους περιέκτες τροφίμων ύψους 4 λεπτών συν ΦΠΑ. Τα χρήματα που θα συλλέγονται θα πηγαίνουν στο Πράσινο Ταμείο και θα επιστρέφουν στους δήμους και στις περιφέρειες για δράσεις καταπολέμησης της περιβαλλοντικής ρύπανσης που προκαλούν τα εν λόγω προϊόντα.

7) Από τις 5/1/2023 θεσπίζεται πανελλαδικό σύστημα επιστροφής εγγύησης στον πολίτη. Με άλλα λόγια, όποιος αγοράζει πλαστικό μπουκάλι με νερό ή αναψυκτικό, θα πληρώνει κάποιο ποσό παραπάνω που θα το παίρνει πίσω εάν το επιστρέψει.

8) Ολα τα καπάκια θα πρέπει να είναι προσαρτημένα στα μπουκάλια τους μέχρι το 2024, ενώ τα πλαστικά μπουκάλια θα πρέπει να κατασκευάζονται από 25% ανακυκλωμένο περιεχόμενο το 2025 και από 35% αντίστοιχα το 2030. Πάνω σε κάθε μπουκάλι πρέπει από το 2022 να υπάρχει σήμανση που να δείχνει εάν προορίζεται για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση.
Τα πρόστιμα

Βαριά είναι τα πρόστιμα που προβλέπονται ως αντικίνητρα για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης. Για όσους συνεχίζουν να πωλούν προϊόντα που απαγορεύονται επιβάλλονται:

α) πρόστιμο 1% επί του τζίρου του προηγούμενου έτους για τον παραγωγό του προϊόντος

β) 1.000 ευρώ πρόστιμο για την επιχείρηση εστίασης που προσαυξάνεται κατά 5 ευρώ εάν έχει πάνω από 200 είδη (π.χ. καλαμάκια)

γ) για ελλιπή ή ανύπαρκτη σήμανση στα προϊόντα, ελάχιστο πρόστιμο 1.000 ευρώ που προσαυξάνεται κατά 5 ευρώ μετά τα 200 τεμάχια

δ) για πώληση προϊόντων χωρίς περιβαλλοντική εισφορά, 500 ευρώ και για μη απόδοση της εισφοράς που έχει εισπραχθεί, 1.000 ευρώ.

Ενα βασικό κενό του όλου συστήματος θεωρείται όμως ο μηχανισμός ελέγχου των παραβάσεων καθώς, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι κυρώσεις επιβάλλονται από το διοικητικό συμβούλιο του ΕΟΑΝ. Ομως, ο ΕΟΑΝ είναι ένας οργανισμός με μόλις 16 άτομα προσωπικό, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να διεκπεραιώσει καταγγελίες και ελέγχους σε χιλιάδες σημεία πώλησης ώστε να εισηγηθεί πρόστιμα προς το Δ.Σ. Θεωρητικώς, η κυβέρνηση σκοπεύει να ενισχύσει τον ΕΟΑΝ με προσωπικό, αλλά αυτό μένει να φανεί καθώς σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις, προτιμάται η μεταβίβαση της ελεγκτικής διαδικασίας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα.


efsyn.gr