Ticker

15/recent/ticker-posts

Τα χαστούκια που έφαγε η Κύπρος για πολιτογραφήσεις

ta-chastoykia-poy-efag-i-kypros-ga-politogafiseis

Από παντού στο εξωτερικό έβλεπαν τα προβλήματα που προκαλούσε το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων στη μάχη κατά του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, αλλά η Κύπρος συνέχιζε για χρόνια να στρουθοκαμηλίζει. Το πρόγραμμα πήγαινε συχνά-πυκνά για λίφτινγκ, χωρίς όμως η πολιτεία να πείθει ότι πέτυχε τον στόχο της διαφάνειας. Και η χώρα έτρωγε αλλεπάλληλα χαστούκια.
Από την άλλη, μια ελίτ εμπλεκομένων που ασχολούνται με τα ακίνητα, με δικηγορικά και ελεγκτικά γραφεία αλλά και άνθρωποι από την πολιτική ζωή του τόπου, που είχαν επαγγελματική ή άλλη εμπλοκή, εισέπρατταν εκατομμύρια από τις πωλήσεις «χρυσών» διαβατηρίων.

Ο «Φ» παρουσιάζει τα κυριότερα σημεία επισημάνσεων και επικρίσεων, ενίοτε και αυστηρών προειδοποιήσεων, που δέχθηκε η Κύπρος λόγω του ΚΕΠ.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2007 και αρχικά προνοούσε αυστηρά κριτήρια και προϋποθέσεις και αφορούσε μόνο μεγάλους επενδυτές, εξού και έγιναν μόνο 140 περίπου πολιτογραφήσεις μέχρι το 2012. Το 2012 έγιναν ορισμένες αλλαγές για «καλύτερη στόχευση του προγράμματος», έγιναν κάποιες χαλαρώσεις, αλλά διατηρήθηκαν σε σημαντικό βαθμό τα αυστηρά κριτήρια και οι προϋποθέσεις. Το 2013, μετά και το κούρεμα των καταθέσεων, αναπροσαρμόστηκε πλήρως το πρόγραμμα, χαλάρωσαν πολύ τα οικονομικά κριτήρια, με στόχευση πλέον των ζητούμενων επενδύσεων κυρίως προς την οικοδομική βιομηχανία. Το επενδυτικό πρόγραμμα άρχισε πλέον να παίρνει τα χαρακτηριστικά πώλησης διαβατηρίου.

* Το 2014 οι νέες αλλαγές που έγιναν σήμαναν συναγερμό στην Κομισιόν, η οποία έστειλε ερωτήματα προς την κυπριακή κυβέρνηση, μέσω του λεγόμενου «διαρθρωμένου διαλόγου» (EU PILOT). Οι καταγγελίες και τα δυσφημιστικά δημοσιεύματα σε βάρος της Κύπρου άρχισαν από το 2016, όταν για χαλάρωσαν ξανά τα κριτήρια για το πρόγραμμα παραχώρησης υπηκοότητας.

* Το 2017 το ΔΝΤ χτύπησε καμπανάκι για τις πολιτογραφήσεις, βλέποντας υπερβολική συγκέντρωση σ’ έναν τομέα της οικονομίας και ζητούσε διαφανή κριτήρια.

* Ξεκίνησαν οι πιέσεις και από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Η Guardian της Βρετανίας αποκάλυψε λίστα με «χρυσά» διαβατήρια, τα οποία παραχωρήθηκαν σε πάμπλουτους επιχειρηματίες αλλά και σε άτομα με σημαντική πολιτική επιρροή.

* Το 2018 άρχισε να φουντώνει η διεθνής κατακραυγή. Η οργάνωση Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International) και το Παρατηρητήριο για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά (OCCRP) κατήγγειλαν με στοιχεία την Κύπρο στην ΕΕ, ενώ η Επίτροπος Δικαιοσύνης της Κομισιόν, Vera Jourova, κατήγγειλε ότι δίδονται υπηκοότητες σε εγκληματίες και έστειλε αυστηρό μήνυμα, λέγοντας ότι «δεν θέλουμε Δούρειους Ίππους στην ΕΕ».

* Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποίησε ότι διαβρώνονται οι θεσμοί της χώρας, ενώ το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι η υψηλή εξάρτηση της Κύπρου στις επενδύσεις μέσω διαβατηρίων ενδεχομένως να θέτει σε κίνδυνο την οικονομική της σταθερότητα. Η οργάνωση Διεθνής Διαφάνεια κατήγγειλε την παραχώρηση διαβατηρίων «σε διεφθαρμένους και εγκληματίες» και ζήτησε από τις Βρυξέλλες να κινήσουν δικαστική διαδικασία εναντίον της Κύπρου.

* Τον Ιανουάριο του 2019 η Κομισιόν έδωσε ηχηρό ράπισμα την Κύπρο. Η βασική κατηγορία που αντιμετώπιζε η χώρα ήταν ότι παραχωρεί τα διαβατήρια χωρίς ουσιαστική διαδικασία ελέγχου, με αποτέλεσμα να έχουν λάβει την κυπριακή υπηκοότητα άτομα που αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες από τις χώρες τους. Συνδέει μάλιστα την Κύπρο με πρακτικές που αφήνουν την ΕΕ ανοικτή σε διάφορους κινδύνους, μεταξύ οποίων και το ξέπλυμα χρήματος.

* Η Επίτροπος Δικαιοσύνης της ΕΕ, Vera Jourova, διεμήνυσε σε αυστηρό ύφος ότι «τα κράτη-μέλη που πουλούν διαβατήρια δίνουν κάτι που μπορούν να δώσουν, την ιθαγένεια του κράτους τους, και κάτι που δεν μπορούν, την ευρωπαϊκή ιθαγένεια».

* Λίγους μήνες αργότερα, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ κατέταξε την Κύπρο στην «γκρίζα λίστα» για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος. Το Reuters αποκάλυψε την υπόθεση με την παραχώρηση «χρυσών» διαβατηρίων στην ελίτ του καθεστώτος της Καμπότζης.

* Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζήτησε την κατάργηση των προγραμμάτων των «χρυσών» διαβατηρίων.

* Στη συνέχεια, οι Financial Times αποκάλυψαν την υπόθεση με τον Μαλαισιανό καταζητούμενο Τζο Λόου, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα υπέδειξε ότι η Κύπρος βουλιάζει όλο και περισσότερο στη διαφθορά.

* Τον Φεβρουάριο του 2020, η Επιτροπή Moneyval, του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην έκθεση της για την Κύπρο επισημαίνει ότι η διοχέτευση επενδύσεων στον τομέα ακινήτων μέσω της έκδοσης διαβατηρίων δημιουργεί αυξημένους κινδύνους για ξέπλυμα χρήματος. Αυτός ο κίνδυνος, σημειώνει, έχει αυξηθεί ανησυχητικά από τότε που θεσπίστηκε το πρόγραμμα επενδύσεων για απόκτηση κυπριακής ιθαγένειας.

* Tον Απρίλιο του 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε την υποβολή οδικού χάρτη για τερματισμό του σχετικού προγράμματος από την Κύπρο, τη Μάλτα και τη Βουλγαρία. Η κυβέρνηση διεμήνυσε ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση από πλευράς Κύπρου, καθώς τους τελευταίους μήνες είχαν παρθεί τέτοια μέτρα που καθιστούσαν το πρόγραμμα ιδιαίτερα αυστηρό.

* Η οργάνωση Διεθνής Διαφάνεια προειδοποίησε για νέα διολίσθηση της Κύπρου στη διαφθορά, ενώ η Le Monde δημοσίευσε ρεπορτάζ με τίτλο: «Το σκάνδαλο των «χρυσών διαβατηρίων στην Κύπρο».

* Ο OCCRP αποκάλυψε την υπόθεση με τα μέλη της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας. Ακολούθησε δημοσίευμα στους Financial Times και η Κομισιόν ζήτησε τη λήψη μέτρων σε σχέση με τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό.

* Το Al Jazeera αποκάλυψε στοιχεία για περισσότερες από 100 περιπτώσεις. O Επίτροπος Δικαιοσύνης της ΕΕ, Didier Reynders, έθεσε τις κυπριακές Αρχές προ των ευθυνών τους, τονίζοντας ότι έχουν καθήκον να διερευνήσουν τις καταγγελίες και να προχωρήσουν στην ανάκληση «χρυσών» διαβατηρίων στις περιπτώσεις που αυτό απαιτείται.

* Την εβδομάδα που διανύσαμε, το δίκτυο Al Jazeera τίναξε την μπάνκα στον αέρα, καθώς επανήλθε με νέο βίντεο που προκάλεσε ισχυρό πολιτικό σοκ, με παραιτήσεις κρατικών αξιωματούχων και δυσφήμιση στο εξωτερικό. Η κυβέρνηση υποχρεώθηκε, μία μέρα μετά, να ανακοινώσει την κατάργηση του ΚΕΠ από την 1η Νοεμβρίου.


philenews.com